Arzuhalcilik faaliyetlerini büyükşehir belediyelerinin belirli alanlardaki ruhsat ve denetim yetkisinin dışına çıkarmayı amaçlayan 2/1876 esas numaralı kanun teklifi, Meclis komisyonunda bekliyor. Araştırmacı Gökhan Şimşek, teklifin gerekçesinde arzuhalcilik ile avukatlık faaliyetleri arasında kurulan ilişkiye tepki göstererek “Devletin NACE koduyla tanımladığı, esnaf odalarında kaydı bulunan bir faaliyeti hangi ölçütle avukatlıkla aynı kefeye koyacaksınız? Ayrım nasıl yapılacak?” diye sordu. Teklif henüz yasalaşmadı.
Teklif bütün arzuhalcilik faaliyetlerini yasaklamıyor
TBMM’nin resmî kaydına göre Ankara Milletvekili Adnan Beker’in 18 Aralık 2023’te sunduğu “Büyükşehir Belediyesi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”nin esas numarası 2/1876. Metin, 5216 sayılı Kanun’da değişiklik yaparak arzuhalcilerin faaliyetlerini büyükşehir belediyesinin sorumluluğundaki belirli alanlarda ruhsat verme ve denetleme yetkisinin dışında bırakmayı öneriyor. Kayıtta teklifin son durumu “komisyonda” olarak yer alıyor. Esas komisyon İçişleri Komisyonu, tali komisyon ise Adalet Komisyonu.
Dolayısıyla Meclis’teki metin, arzuhalcilik mesleğini ülke çapında tümüyle kaldıran bir düzenleme değil. Ancak teklif gerekçesi, bazı arzuhalcilerin avukatlara ait yetkileri kullandığını ileri sürüyor ve bu faaliyetlerin belediye ruhsatlandırmasıyla sürdürülmesine itiraz ediyor. Şimşek, bu yaklaşımın mesleğini mevzuata uygun şekilde yürüten kişileri de aynı başlık altında değerlendirme riski taşıdığını belirtiyor.
“NACE kodu ve oda kaydı yok sayılamaz”
Şimşek, Ticaret Bakanlığının esnaf faaliyetleri listesinde 96.09.18 kodunun “Arzuhalcilerin faaliyetleri” adıyla yer aldığını, arzuhalcilik yapan esnafın ilgili oda ve sicil kayıtları bulunduğunu hatırlattı. “Bir faaliyetin resmî sınıflandırmada tanımlanması ve esnaf odalarında kayıtlı olması, o iş kolunun fiilen ve idari olarak tanındığını gösteriyor. Buna rağmen arzuhalcilik yapan herkesi peşinen hukuka aykırı faaliyet yürütüyormuş gibi göstermek kabul edilemez. Devletin verdiği NACE kodu ve odalardaki kayıtlar hangi gerekçeyle yok sayılıyor?” dedi.
NACE kodu ekonomik faaliyeti sınıflandırmak için kullanılıyor. Tek başına avukatlık yetkisi veya hukuki danışmanlık ruhsatı vermiyor. Avukatlık Kanunu da avukatlara ait dava takibi ve temsil gibi yetkileri ayrıca düzenliyor. Bu nedenle tartışmanın, meslek adı üzerinden toplu bir niteleme yerine hangi işlerin arzuhalcilik kapsamında olduğu ve hangi işlemlerin avukatlara özgü yetki sayıldığı açık ölçütlerle yürütülmesi gerekiyor.
Şimşek’ten karar vericilere çağrı
“Arzuhalcilik ile avukatlık arasındaki çizgi açık ve uygulanabilir biçimde ortaya konulmalı. Vatandaşın kendi anlattığı bilgileri dilekçe biçimine aktarmakla hukuki temsil veya avukata özgü işlem yapmak aynı şeymiş gibi ele alınamaz. Mesleğini kayıtlı biçimde sürdüren esnafı, bazı kişiler hakkındaki iddialar üzerinden topluca zan altında bırakmak yerine denetim varsa somut fiile ve kanuna dayanmalı. Teklif değerlendirilirken NACE kodu, esnaf sicili ve oda kayıtları da dikkate alınmalı,” diyen Şimşek, teklif sahiplerine ve ilgili komisyonlara ayrımın nasıl yapılacağını kamuoyuna açıklama çağrısında bulundu.
Teklifin yasalaşması için TBMM’deki yasama sürecinin tamamlanması gerekir. Komisyon aşamasındaki metin yürürlükte bir düzenleme değildir.
Kaynaklar
TBMM 2/1876 sayılı kanun teklifi ve güncel işlem kaydı
Ticaret Bakanlığı esnaf faaliyet konuları listesi





Yorum yaz